Er zijn geen excuses: de nieuwe verkeerscampagne van de VRT

 "Er zijn geen excuses." Met die duidelijke slagzin lanceert VRT vandaag, 11 november, een nieuwe verkeerscampagne die Vlaanderen wakker wil schudden. In een aangrijpende en confronterende video – waarin ook VRT-gezicht Tom Waes te zien is – worden veelgehoorde excuses (“Ik geraak er nog wel”, “Ik heb toch water gedronken tussendoor”) naast de harde realiteit van rijden onder invloed geplaatst. Met deze campagne, ontwikkeld in samenwerking met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid, wil VRT resoluut afrekenen met het excuusgedrag bij bestuurders die achter het stuur kruipen onder invloed van alcohol of drugs. Want er is maar één veilige keuze: rijden zonder invloed.

Maatschappelijk probleem

Rijden onder invloed is een hardnekkig maatschappelijk probleem. Iedereen weet dat het niet mag - de meeste Vlamingen respecteren de alcohollimiet - maar toch gebeurt het nog. Op het moment zelf bedenken bestuurders, en hun omgeving, excuses waarom zij denken dat het wél kan. Vaak loopt het goed af, tot het fout gaat. En dan zijn de gevolgen niet te overzien. 

Elke dag gebeuren in België minstens tien verkeersongevallen door alcohol of illegale drugs, vaak met zwaargewonden en soms met dodelijke slachtoffers. Toch geeft bijna één op de vijf Belgische bestuurders toe dat hij minstens één keer per maand met mogelijk te veel alcohol in het bloed rondrijdt. Eén op twintig doet dat even vaak onder invloed van illegale drugs. Achter die cijfers* schuilen blijvende littekens: ongevallen, levenslange trauma's en een enorme impact op slachtoffers, hun vrienden en familie.

DE CIJFERS

• ​​Elke dag minstens 10 verkeersongevallen met doden en gewonden door alcohol of drugs
• ​1 op 5 Belgen rijdt maandelijks mogelijk met een te hoog alcoholpercentage
• ​1 op 20 Belgen rijdt maandelijks onder invloed van illegale drugs
  ​​
  ​​
  ​* Bron: VIAS – European Survey Research Association (ESRA), studie op basis van gerapporteerd gedrag

Bewustwording én gedragsverandering

Met 'Er zijn geen excuses' wil VRT een duidelijke mentaliteitsomslag creëren: excuses doorprikken, gedrag veranderen en zo het aantal risicosituaties drastisch terugdringen. Dat is ambitieus, maar essentieel om onze wegen écht veiliger te maken. De campagne steunt volledig op echte verhalen en getuigenissen van zowel veroorzakers als slachtoffers. Daarvoor werkt VRT samen met verschillende belangengroepen en ervaringsdeskundigen: Rondpunt vzw, Getuigen onderweg, Ouders van Verongelukte Kinderen-SAVE, Over-Hoop, Moderator, Fonds Emilie Leus, Even Zeer VZW en Fractie van een Seconde. Daarnaast toetste VRT de campagne ook af met Vias institute en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV).

Arnoud Sneijers, coördinator van Rondpunt vzw: "Eén moment op de weg kan tientallen levens ontwrichten of voorgoed veranderen. De impact van een ongeval reikt veel verder dan de plaats van het gebeuren. Niet alleen de slachtoffers, maar ook hun families, vrienden en hulpverleners dragen de gevolgen – vaak een leven lang. Daarom is het zo belangrijk dat we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen: in het verkeer én in de zorg voor wie getroffen wordt."

Karen Donders, directeur Publieke Opdracht bij VRT: "Met deze campagne willen we onze megafoonfunctie ten volle inzetten om een positieve bijdrage te leveren aan de samenleving. Verkeersveiligheid raakt ons allemaal, en precies daarom willen we een breed maatschappelijk debat creëren dat mensen aanzet tot nadenken én tot handelen. Als publieke omroep geloven we dat sterke verhalen grote impact kunnen hebben: ze doorprikken in dit geval excuses, brengen mensen samen en zetten aan tot meer verantwoordelijkheid op de weg. Zo maken we het verschil. Dat doen we bovendien samen met tal van partners die ik heel dankbaar ben voor hun medewerking."

Samen met Vlaamse overheid

Na een impactvolle verkeerscampagne in 2024 met 'Het beste moet nog komen' (een samenwerking met Pommelien Thijs) slaan VRT en het Departement Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid opnieuw de handen in elkaar om te sensibiliseren. Niet alleen om alle Vlamingen bewust en alert te maken over de gevaren van onder invloed rijden in het verkeer, maar ook om het rijgedrag van de Vlaming te veranderen.

Annick De Ridder, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport: "Als minister bevoegd voor Mobiliteit is verkeersveiligheid een van de speerpunten van mijn beleid. We streven daarbij weliswaar naar Vision Zero – nul verkeersslachtoffers – maar we moeten ook realistisch zijn: dat zal een permanent streven blijven. We pakken prioritair de gevaarlijke punten in het verkeer aan en maken zo de verkeersinfrastructuur veiliger, maar er is en blijft de menselijke factor. De voornaamste oorzaken van verkeersongevallen zijn nog steeds overdreven snelheid, afleiding achter het stuur en natuurlijk alcohol en drugs. We zetten daarbij in op twee pijlers: handhaving en sensibilisering. De campagne van VRT en MOW sluit daar naadloos op aan. De vorige campagne, rond afleiding, had een grote impact, mede dankzij de confronterende boodschap. Ook deze nieuwe campagne maakt op een assertieve manier duidelijk aan iedereen: zoek geen excuses: stap niet achter het stuur als je onder invloed bent, want de gevolgen kunnen verschrikkelijk zijn, voor jezelf maar ook voor anderen."